اصلاحیه جدول حداقل تعداد گمانه مورد نیاز مبحث هفتم مقررات ملی ساختمان

📌 چالش امروز: محدودیت فضای شهری، بافت فرسوده و شرایط زیرسطحی پیچیده، اجرای دقیق ضوابط حداقل تعداد گمانه را با دشواری مواجه کرده است. ابلاغیه جدید ادارات کل راه و شهرسازی با اصلاح جدول ۷‑۲‑۱، گامی مؤثر در تسهیل فرآیند و رفع موانع اجرایی برداشته است. در این مقاله، متن کامل ابلاغیه، جداول اصلاح‌شده و نکات کلیدی برای مهندسان ژئوتکنیک و آزمایشگاه‌های مکانیک خاک ارائه می‌شود.

📄 متن کامل ابلاغیه ادارات کل راه و شهرسازی

با توجه به پیگیری و مکاتبات ادارات کل راه و شهرسازی استانها در خصوص تعداد گمانه های مورد نیاز برای یک ساختمان منفرد و الزامات مندرج در ویرایش چهارم مبحث هفتم مقررات ملی ساختمان بدلیل وجود شرایط زیر سطحی متفاوت و نبود فضای کافی در پروژه های شهری بالاخص بافت فرسوده برای تامین ضوابط حداقل تعداد گمانه ها مطابق با جدول ۷-۲-۱ و رعایت حداقل فاصله بین گمانه ها مطابق با بند ۷-۲-۳-۲-۱-۶ که کارفرما و مهندس ژئوتکنیک یا آزمایشگاه مکانیک خاک را با محدودیت مواجه کرده است و نهایتاً منجر به عدم رعایت نکات اصولی و اجرای صحیح توسط عوامل دارای مسئولیت و افزایش هزینه ها میگردد به منظور تسهیل و رفع موانع اجرایی از تاریخ این نامه تا ارجاع موضوع به شورای تدوین جدول ۷-۲-۱ با عنوان حداقل تعداد گمانه مورد نیاز در ویرایش چهارم مبحث هفتم مقررات ملی ساختمان در خصوص ساختمان منفرد با اهمیت متوسط مطابق با جدول زیر اصلاح میگردد. همچنین در صورت عدم احصاء اطلاعات دقیق در خصوص وضعیت لایه بندی لایه بندی زمین پیچیده یا زمین نامناسب در نظر گرفته شود.

📌 یک ساختمان منفرد یا سطح اشغال کمتر از ۳۰۰ متر مربع

اهمیت ساختمان لایه‌بندی خاک ساده لایه‌بندی خاک پیچیده
خیلی زیاد و زیاد ۳ گمانه ۳ گمانه
متوسط ۱ گمانه ۲ گمانه
کم ۱ گمانه ۱ گمانه

🔹 در صورت عدم احصاء اطلاعات دقیق، وضعیت لایه‌بندی پیچیده یا نامناسب در نظر گرفته شود.

📌 یک ساختمان منفرد با سطح اشغال ۳۰۰ الی ۱۰۰۰ متر مربع

اهمیت ساختمان لایه‌بندی خاک ساده لایه‌بندی خاک پیچیده
خیلی زیاد و زیاد ۴ گمانه ۴ گمانه
متوسط ۲ گمانه ۳ گمانه
کم ۲ گمانه ۲ گمانه

⛏️ ضمیمه گودبرداری – افزایش تعداد گمانه

شایان ذکر است در خصوص ابهام بند ب بند ۲۷-۳-۲-۱-۶ حداقل تعداد گمانه ها به شرح جدول ۷-۲-۱ ویرایش چهارم مبحث فوق برای شرایطی است که ساختمان بدون گودبرداری احداث میشود و در صورت نیاز به گودبرداری باید تعداد گمانه ها به شرح جدول زیر اضافه شود.

همچنین برای گود با عمق بیش از ۲۰ متر به ازای هر ۱۰ متر عمق اضافی گود یک گمانه به تعداد گمانه ها اضافه می گردد. ضمناً گمانه های اضافی مربوط به گودبرداری برای شناخت زمین بالادست گود در صورت کسب مجوز در زمین همسایه حفر شوند.

📐 ساختمان با سطح اشغال حداکثر ۳۰۰ متر مربع

  • 🔹 عمق گود کمتر از ۱۰ متر: ۱ گمانه
  • 🔹 عمق گود ۱۰ متر تا ۲۰ متر: ۲ یا ۳ گمانه

📐 ساختمان با سطح اشغال ۳۰۰ الی ۱۰۰۰ متر مربع

  • 🔹 عمق گود کمتر از ۱۰ متر: ۲ گمانه
  • 🔹 عمق گود ۱۰ متر تا ۲۰ متر: ۳ تا ۴ گمانه

⚠️ گمانه‌های اضافی مربوط به گودبرداری، در صورت امکان در زمین مجاور و با اخذ مجوز حفر شوند.

💡 ویدیو آموزشی اصلاحیه جدول 7-2-1 مبحث 7 مقررات ملی ساختمان صفحه 19

❓ پرسش‌های متداول (FAQ)

🔹 آیا اصلاحیه جدید جایگزین دائمی جدول ۷‑۲‑۱ است؟
+

خیر، این اصلاحیه به صورت موقت و تا زمان ارجاع به شورای تدوین و تصویب نهایی ابلاغ شده است. اما در حال حاضر برای تمام پروژه‌های شهری لازمالاجراست.

🔹 اگر زمین همسایه مجوز ندهد، گمانه‌های اضافی چگونه حفر شوند؟
+

در صورت عدم امکان حفر در زمین مجاور، باید با تأیید مهندس ژئوتکنیک و با استفاده از روش‌های غیرمخرب یا گمانه‌های جایگزین در محدوده پروژه، اطلاعات مورد نیاز تأمین شود.

🔹 برای ساختمان‌های با اهمیت زیاد و خاک پیچیده، آیا تعداد گمانه قابل کاهش است؟
+

طبق جدول اصلاحی، برای اهمیت خیلی زیاد و زیاد، حتی در خاک ساده نیز حداقل ۳ یا ۴ گمانه الزامی است و کاهش آن مجاز نیست.

🎯 آزمون بعدی نزدیک است – آماده‌اید؟

با ثبت‌نام در دوره‌های تضمینی نظارت و اجرا معماری، علاوه بر دریافت آموزش کامل، از تخفیف ویژه و مشاوره تخصصی بهره‌مند شوید.

📞 مشاوره رایگان:
۰۹۱۹۳۷۲۵۰۲۶

⏳ فرصت را از دست ندهید – همین حالا برای موفقیت در آزمون اقدام کنید!

✅ جمع‌بندی و توصیه نهایی

اصلاحیه ابلاغی، با انعطاف‌پذیری در تعداد گمانه‌ها، گامی مؤثر در تسهیل فرآیندهای ژئوتکنیک در بافت‌های شهری است. اما همچنان رعایت اصول ایمنی و دقت در شناسایی لایه‌بندی خاک، وظیفه‌ای انکارناپذیر برای مهندسان و آزمایشگاه‌هاست. با بهره‌گیری از این جداول و مشاوره با متخصصان، می‌توانید پروژه‌ای ایمن، مقرون‌به‌صرفه و منطبق بر ضوابط ملی داشته باشید.

🚀 آزمون بعدی نزدیک است – با دوره‌های ما، موفقیت تضمینی را تجربه کنید!

این مقاله بر اساس ابلاغیه رسمی ادارات کل راه و شهرسازی تهیه شده است. | آخرین به‌روزرسانی: خرداد ۱۴۰۵